X
تبلیغات
گیاهان دارویی و معطر ایران - گل مغربی
گیاهان دارویی و معطر ایران Medicinal and Aromatic Plants of Iran


گیاه دارویی گل مغربی

Oenothera biennis

.
Evening primrose
 .
Onagraceae


معرفی و گیاهشناسی

گل مغربی گیاهی است دو ساله که ارتفاع آن بین 50 تا 150 سانتیمتر می باشد. برگ های این گیاه ساده و به فرم طوقه ای با کناره های موجدار هستند که در سال دوم ساقه گل دهنده ای پوشیده از تار و کرک از میان آنها نمایان می شود. گل های این گیاه منظم، دو جنسی، به رنگ زرد روشن و دارای 4 گلبرگ بزرگ و 8 پرچم و کاسبرگ های زود افت می باشند و به صورت گل آذین خوشه ای در طول انشعابات اصلی و فرعی ساقه قرار دارند. میوه ی آن به صورت کپسول بوده و حاوی دانه هایی به رنگ قهوه ای روشن تا تیره است. وزن هزار دانه در این  گیاه در حدود 0/4 تا 0/8 گرم می باشد. ریشه های آن نسبتاً ضخیم و گوشتی بوده و به رنگ قرمز می باشند (2 و 4). گل های این گیاه معمولاً پس از غروب آفتاب شکوفا شده و دارای عطر دل انگیزی هستند و این موضوع سبب شده است که این گیاه به نام گل مغربی خوانده شود (5).
تولید بذر آن در کشورهای غربی شروع شد اما تولید این بذر به منظور صادرات در سال 1980 در چین آغاز گردید. در حال حاضر کشور چین به عنوان بزرگترین تولید کننده در جهان بیش از 90 درصد تولید بذر گل مغربی را به خود اختصاص داده است
(6).
هر چند گل مغربی پتانسیل خوبی را به عنوان یک محصول تجاری کشاورزی برای تولید گاما لینولنیک اسید (GLA) دارد اما برخی مشکلات از قبیل گلدهی غیر یکنواخت، ریزش بالای بذرها در طی رسیدن و دوره رشد طولانی (دو ساله بودن) می توانند موانع مهمی بر سر راه تولید این محصول با ارزش باشد
(6).
.













نیازهای اکولوژیکی و پراکنش جغرافیایی
گل مغربی بومی مناطق شرقی و مرکزی آمریکای شمالی می باشد. گیاهی است مقاوم به خشکی که در مرحله ی تشکیل برگ های طوقه ای به سرما بسیار مقاوم می باشد. سرد شدن هوا در هنگام تشکیل بذور اثر بسیار منفی بر میزان و اجزای روغن این گیاه دارد و مشخص شده است این گیاه به حالت غرقابی حساس می باشد (1).
.

کاشت، داشت و برداشت
تکثیر این گیاه معمولا از طریق بذر و به دو صورت کشت مستقیم و کشت غیرمستقیم (نشاکاری) است. کشت غیرمستقیم (نشاکاری) بیشتر توصیه شده است زیرا جوانه زنی بذرها محدود و نامنظم می باشد. در منابع مختلف فاصله کاشت بین ردیف ها 50 تا 70 سانتی متر و بین بوته ها 15 تا 30 سانتی متر توصیه شده است (1).
لوتی و همکاران (1984) نشان دادند که میزان گاما لینولنیک اسید در عملکرد حاصل از کشت بهاره نسبت به کشت پاییزه در ایتالیا کمتر است. لوی و همكاران (2001) نشان دادند که رژیم های دمایی بالا میزان گاما لینولنیک اسید را کاهش می دهد. لوی و همکاران (2002) نشان دادند که ارقام زود رس گل مغربی می توانند با موفقیت در مناطق گرم کشت شده و میزان گاما لینولنیک اسید بیشتری تولید کنند. افزایش کود نیتروژن سنتز پروتئین ها را بر علیه سنتز اسیدهای چرب تشدید می کند و لذا میزان روغن در بذر کاهش می یابد
(8).
این گیاه از خرداد تا شهریور به گل رفته و از مرداد تا مهر بذرهای آن می رسند (2). اطلاعات کمی درباره مدیریت برداشت بهینه گل مغربی وجود دارد. برداشت زود هنگام می تواند کیفیت بذر را کاهش دهد و برداشت دیر هنگام می تواند کمیت بذر را کاهش دهد. خشکاندن گیاهان با علف کش ها روشی است که برای محصولاتی که دارای رسیدن غیر یکنواخت بذرها و تراکم بالای علفهای هرز هستند، استفاده می شود. این روش تلفات بذر را محدود کرده و کیفیت بذرها را بهبود می بخشد البته استفاده از این روش باید با احتیاطات لازم جهت عدم نفوذ سموم به بذور گیاه صورت بگیرد.
دنگ و همکاران (2001) گزارش کردند که عملکرد بذر گل مغربی در چین در دامنه بین 1125 و 1530 کیلوگرم در هکتار قرار دارد.
.










مواد موثره و فرآوری
بذور كاملاً رسيده و خشك شده بخش دارويي اين گياه را تشكيل مي دهند که بدون بو و با طعم نسبتاً روغني و تلخ هستند. بذرهای این گیاه دارای 20 تا 30 درصد روغن هستند که یک منبع تجاری مهم جهت گاما لینولنیک اسید (GLA) می باشند. مهمترین اجزای روغن این گیاه عبارتند از
لینولنیک اسید (70 درصد)، گاما لینولنیک اسید (7 تا 10 درصد)، اولئیک اسید و پالمتیک اسید. گاما لینولنیک اسید یک اسید چرب غیر اشباع ضروری است که به عنوان یک مکمل غذایی و دارویی مطرح بوده و در ساختار غشاهای سلولی، تراوایی پوست و جابجایی کلسترول نقش دارد (8).
برخی از محققین عنوان کرده اند که با وجود حضور سطوح بالای گاما لینولنیک اسید در بذر گیاهانی مانند گل گاو زبان، به نظر می رسد روغن بذور گل مغربی فعالترین فرم بیولوژیکی گاما لینولنیک اسید را دارا است
(6).
.

خواص درمانی و کاربردها
روغن اين گياه داراي اثرات ضدالتهابي، ترمیم کننده سریع زخم ها، مهار تجمع پلاكت ها، درمان بيماري هاي پوستي مانند اگزماي حساسيتي و درمان عفونت هاي ويروسي است. همچنین در رفع مسمومیت ها به خصوص مسمومیت ناشی از مصرف مشروبات الکلی، در درمان تصلب شرائين و درمان بیمارهای ناشی از كم كاري سلولهای كبدي کاربرد دارد. بدن افراد مبتلا به دیابت و افراد مسن کمتر قادر به تبدیل لینولنیک اسید به گاما لینولنیک اسید می باشد لذا مصرف روغن بذور گل مغربی تحت نظارت پزشک برای این افراد توصیه شده است.
برخی از این گونه ها این گیاه بدلیل دارا بودن گل هایی درشت جهت زیبا سازی محیط استفاده می شوند (6).












و ادامه دارد ...




از سرکار خانم مهندس نعمتی دانشجوی کارشناسی ارشد علوم باغبانی گرایش گیاهان دارویی دانشگاه فردوسی مشهد بابت ارسال این مطالب صمیمانه تشکر و قدردانی می نمایم.
محمدتقی عبادی

منابع مورد استفاده:
1- امیدبیگی، رضا. 1389. تولید و فرآوری گیاهان دارویی. جلد چهارم. انتشارات به نشر. صفحات 351-36.
2- بتولی، ح. 1385. اولین همایش منطقه ای گیاهان دارویی، ادویه ای و معطر (کشت و پرورش گیاه دارویی گل مغربی در منطقه کاشان).
3- رجالی، فرهاد.، درزی، م.ت. وا،  قلاوند. 1388. تأثیر مصرف کودهای بیولوژیک بر روی جذب عناصرN ،P ، K و عملکرد دانه در گیاه دارویی رازیانه. فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 19-1 : (1)25.
4- کیانی، ک. 1386. اطلس مصور گیاهان دارویی (شناسایی، محل رویش، زمان برداشت و خواص بیش از 300 نوع گیاه دارویی). انتشارات زرقلم.
5 Duke, J.A. 2002. Handbook plant of medicinal herbs. CRC Press.
6- Ghasemnezhad, A. 2007. Investigations on the effects of harvest methods and storage conditions on yield, quality and germination of evening primrose (Oenothera biennis L.) seeds.
7- Gonzalezpaleo, L., Rondanini, d., Vilea, A. 2008. Biomass allocation patterns and reproductive output of four Oenothera L. accessions native to Argentina. Industrial crops and products, 27: 249-256.
8- Ozguven, M., Secroglu, N. 2006.   Effects of Different Nitrogen Doses and Row Spacing Applications on Yield and Quality of Oenothera biennis L. Grown in Irrigated Lowland and Unirrigated Dryland Conditions. Turk J Agric, 30: 125-135.
9- Honermeier, B., Ghasemnezhad, A. Seed yield, oil content and fatty acid composition of Oenothera biennis L. affected by harvest date and harvest method. Industrial crops and products, 25: 274-281.
10- Fieldsend, A.F., Morison, J.I.L. 2000. Climatic conditions during seed growth significantly influence oil content and quality in winter and spring evening primrose crops (Oenothera spp.). Industrial crops and products,12: 137-147.
11- Honermeier,B., Ghasemnezhad, A. 2008. Yield, oil constituents, and protein content of evening primrose (Oenothera biennis L.) seeds depending on harvest time, harvest method and nitrogen application. Industrial crops and products, 28: 17-23.







.
+ نوشته شده در  دوشنبه 1 آذر1389ساعت 20:56  توسط محمدتقی عبادی  |